Mihrişah Valide Sultan

Mihrişah Valide Sultan (ö. 16 Ekim 1805), Osmanlı İmparatorluğu'nun Valide Sultanı, Osmanlı Padişahı III. Selim'in annesi ve III. Mustafa'ın eşi.

Mihrişah Valide Sultan

مہر شاہ والدہ سلطان

Doğum : Kafkasya

Ölüm : 16 Ekim 1805 İstanbul

Defin yeri : Eyüpsultan'daki Mihrişah Valide Sultan Türbesi, İstanbul

Din : Sünni İslam

Evlilik : III. Mustafa

Çocuklar : Osmanlı Padişahı III. Selim, Hibetullah Sultan, Fâtıma Sultan

Gürcü asıllıydı fakat doğduğu zamanki ismi bilinmemektedir. Aslen Gürcü Ortodoks bir papazın kızı olan Mihrişah Sultan, sarayda Gürcü Güzeli olarak anılmaktaydı. 1789 yılında oğlu III. Selim'in tahta çıkması üzerine valide sultan oldu. 1795 yılında İstanbul'un Eyüpsultan semtindeki Mihrişah Valide Sultan Okulu ve Külliyesi'ni, 1796 yılında Bahçeköy'deki Arabacı Mandırası Deresi üzerindeki Valide Bendi'ni, 1801 yılında Levet Kışlası ve Hasköy Lâğımcılar Kışlası camileri ile Kasımpaşa Mevlevihanesi de Mihrişah Valide Sultan tarafından yaptırılmıştır. 1805 yılında Yeniköy'deki Mihrişah Valide Sultan Çeşmesi'ni yaptırmıştır. Haremin hazinedar ustalarından çaşnigir Zeyneb için Eminönü Balıkpazarı'nda yaptırdığı kitâbesinde Hazinedar usta çaşnigir Zeyneb yazmasına rağmen halk arasında Mihrişah Vâlide Sultan Çeşmesi olarak bilinen çeşme de bugün yerinde yoktur. Halıcıoğlu Kışlası ile Haliç Köprüsü arasındaki iki minareli Mihrişah Valide Sultan (Kumbarhane) Camii'ni yaptıran da odur. Eyüpsultan semtinde 1795 yılında inşa ettirdiği imaret ise 225 yıldan beri faaliyetlerini sürdürmektedir.

Divan edebiyatındaki yeri

Şair Münib, Mihrişah Sultan hakkında aşağıdaki dizeleri yazmıştır:

Mihr-î-Şah Kadın o Hûrşid-ü Kamer kevkebe kim

Pertev-i şânı kadar gamkede-i âlem-i şen

Mehdi-i ulyâmi edüb refêti temdit-i sürûr

Kimsenin tıfl-ı derd ile olmaz şiven

Oğlunun saltanatı sırasında 1805 yılında öldü ve Eyüpsultan'da 1792 yılında yaptırılan Mihrişah Valide Sultan Türbesi'ne defnedildi. Türbe içinde Mihrişah Sultan'dan başka III. Mustafa ile Adilşah Sultan'ın kızlarından Beynan Sultan, Perestu Sultan (II. Abdülhamid'i büyütmüştür), Hatice Sultan da yatmaktadır. Mihrişah Valide Sultan ve oğlu Padişah III. Selim'in her ikisi de Mevlevî (Muhammed Celaleddin-i Rumi) Tarîkatı mensubuydular.